
Szczególna rola przypada tutaj ośrodkom pomocy społecznej, którym wdrażanie tej koncepcji organizacji społeczności umożliwia realizację w praktyce wszystkich metod pracy socjalnej. Dzięki temu mogą one rozszerzać zakres świadczonych usług, rozpocząć proces przełamywania stereotypu, że pomoc społeczna zajmuje się jedynie bezwarunkowym rozdawnictwem pieniędzy i wypełniać podstawową ideę pracy socjalnej „pomóż mu, aby sam sobie pomógł”. Ośrodek Pomocy Społecznej pełniący funkcję centrum aktywności społecznej to zmodyfikowana instytucja wyposażona w najnowszą wiedzę dotyczącą sposobów organizowania środowiska lokalnego, wykorzystywania zasobów oraz tworząca strategię rozwoju lokalnego w oparciu o rozpoznane problemy i potrzeby środowiska.
Zespół
Terenowej Pracy Socjalnej Nr 7 swoje działania z zakresu pracy środowiskowej od
wielu lat realizował w oparciu o obowiązujące standardy CAL. Zaowocowało to
przyznaniem mu przez Stowarzyszenie Centrum Aktywności Lokalnej w grudniu 2010
roku Certyfikatu Jakości. Dowodem wartości modelu pracy Centrum Aktywności
Lokalnej jest fakt, że stał się on wzorcem dla nowego narzędzia aktywnej
integracji, jakim jest program aktywności lokalnej (PAL), którego głównym celem
jest praca z osobami znajdującymi się w niekorzystnym położeniu
(wykluczonymi społecznie lub zagrożonymi tymi zjawiskiem) oraz ich otoczeniem, przy
zapewnieniu współpracy i koordynacji oddziaływań instytucji i organizacji
istotnych dla zaspokajania potrzeb członków danej społeczności lokalnej.
Program aktywności lokalnej „Aktywne Nadodrze” realizowany jest przez ZTPS 7 w
okresie od 01.01.2011 r. do 31.12.2011
r. w ramach
projektu systemowego „Wrocław Miastem Aktywnych” współfinansowanego ze środków
Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
Aby nie działać po omacku konieczne stało się posiadanie przez pracowników socjalnych ZTPS 7 jakiś punktów odniesienia, swoistej mapy, dzięki której będą mogli prawidłowo się dalej poruszać. I właśnie takim kompasem stała się opracowana w 2008 roku, uaktualniona w 2010 roku lokalna mapa zasobów i potrzeb. Jej celem było poznanie z jednej strony problemów, potrzeb i oczekiwań mieszkańców danego obszaru dzielnicy, z drugiej natomiast zasobów ludzkich i instytucjonalnych w tym rejonie, potencjalnych partnerów do realizacji działań.
Wybór miejsca wprowadzenia PAL – Osiedla Nadodrze - wynikał ze szczegółowej analizy problemów społecznych na terenie osiedla Nadodrze. Dostrzeżono tutaj proces utrwalania się, a nawet społecznego „dziedziczenia” negatywnych zjawisk. Z wieloletnich obserwacji wynikało, że dzieci wychowujące się w rodzinach korzystających ze wsparcia pomocy społecznej uczą się bezradności, co z czasem skutkuje przeświadczeniem o kluczowej roli instytucji pomocowej w ich życiu codziennym. Ponadto w ciągu najbliższych lat Nadodrze będzie się zmieniać dzięki wdrażaniu Lokalnego Planu Rewitalizacji i inwestycjami w renowację kamienic, podwórek i placów oraz wzmożoną aktywnością prowadzoną przez liczne instytucje, dążące do poprawy jakości życia. Wiadomo, że Nadodrze zyska nową jakość, a codzienność w tym rejonie miasta stanie się przyjemniejsza. Rewitalizacja, w wolnym przekładzie „ożywienie”, przejawiać się będzie na elewacjach domów, nowym wyglądzie podwórek czy tzw. wnętrz międzyblokowych. Pracownicy socjalni ZTPS 7 realizując naczelną zasadę CAL chcą dążyć do ocieplenia także relacji międzyludzkich, do zintegrowania mieszkańców i wspólnot mieszkaniowych.
Znając skalę problemów oraz mając na uwadze doświadczenie i bazę techniczną, ZTPS 7 przygotowując program „Aktywne Nadodrze” zamierzał odpowiedzieć na autentyczną potrzebę lokalną mieszkańców osiedla Nadodrze. Zamienić bierność, marazm, uzależnienie od świadczeń pomocy społecznej na aktywną postawę i samo inicjatywę. Szczególnie kobiety nieaktywne zawodowo oraz osoby niepełnosprawne, które są najczęstszymi odbiorcami pomocy finansowej i rzeczowej udzielanej przez ZTPS 7, nie mają zazwyczaj umiejętności lub motywacji, by samodzielnie przezwyciężać swoje trudności. Sytuacje dysfunkcji w rodzinie wywołują także zaburzenia w aspekcie postaw rodzicielskich. Zdarza się, że sytuacje takie są problemem wielopokoleniowym. Chcąc przeciwdziałać marginalizacji osób nieaktywnych zawodowo, szczególnie kobiet po 30 – tym roku życia i osób niepełnosprawnych, należało otoczyć ich szczególną opieką i zapewnić im wsparcie i pomoc w budowaniu poczucia własnej wartości i akceptacji siebie.
Celem głównym projektu „Aktywne Nadodrze, moje miejsce, mój dom” jest podniesienie poziomu aktywności społecznej mieszkańców Osiedla Nadodrze oraz instytucji lokalnych poprzez włączenie w działania 25 uczestników, będących w wieku aktywności zawodowej na rzecz samodzielnego rozwiązywania ważnych problemów społecznych. W szczególności problemów dotykających osoby korzystające ze wsparcia MOPS, zagrożone wykluczeniem społecznym. Program realizowany jest w partnerstwie z innymi instytucjami i organizacjami w ramach zawartego w dn. 26.04.2010 r. porozumienia „Razem dla Nadodrza”. Do partnerstwa przystąpili: Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we Wrocławiu, Rada Osiedla Nadodrze, Klub pod Kolumnami, Szkoła Podstawowa nr 108, Szkoła Podstawowa Nr 93, Szkoła Podstawowa Nr 58, Komisariat Policji Wrocław – Ołbin, Parafia Rzymsko–Katolicka p.w. Opieki Św. Józefa, Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom i Ich Rodzinom w Szczególnie Trudnej Sytuacji Życiowej, Polski Komitet Pomocy Społecznej, Centrum Informacji i Rozwoju Społecznego, Infopunkt Nadodrze, Straż Miejska Wrocławia, Stowarzyszenie Semper Avanti.
Program zakłada pracę na rzecz dwóch grup docelowych:
1. piętnastu osób niepełnosprawnych, bezrobotnych lub nieaktywnych zawodowo;
2. dziesięciu kobiet bezrobotnych lub nieaktywnych zawodowo po 30- tym roku życia.
Przewidziano wobec nich kompleksowe działania z wykorzystaniem instrumentów aktywnej integracji w ramach:
· Akademii Rozwoju Osobistego i Warsztatów Psychologiczno – Aktywizujących (dostosowanych do indywidualnych potrzeb każdego z uczestników), realizowanych w określonym porządku (wzmacnianie psychiczne, kształtowanie kompetencji życiowych i społecznych, wyposażenie w wiedzę i umiejętności w zakresie rozwiązywania indywidualnych i lokalnych problemów),
· Przygotowania do wyjścia na rynek pracy poprzez indywidualne konsultacje z brokerem edukacyjnym, (określenie predyspozycji zawodowych, zwiększenie umiejętności poruszania się po rynku pracy),
· Warsztatu autoprezentacji „Mój wizerunek, moją siłą”,
· Kursu obsługi komputera i podstawowych programów oraz korzystania z Internetu,
· Warsztatów edukacyjno – integracyjnych dla niepełnosprawnych połączonych z poradami dietetyka i wspólnym gotowaniem,
· Spotkań z animatorem lokalnym zatrudnionym w celu pobudzenia świadomości środowiska lokalnego (Osiedla Nadodrze) i zaangażowania uczestników i pozostałych mieszkańców w działania na rzecz aktywnej integracji.
W ramach aktywnej integracji uruchomiona została także w siedzibie ZTPS 7 przy Pl. Św. Macieja 4 Pracownia Rodzinna, gdzie dwa razy w tygodniu, w godz. 16.00 – 18.00 przyjmują specjaliści. W poniedziałki bezpłatnych porad udziela psycholog i policjant ( w każdy trzeci poniedziałek na zmianę ze strażnikiem miejskim), a w czwartki specjalista ds. rodziny i prawnik.
W działania jest także włączone otoczenie tych osób, ponieważ bez ich wsparcia niemożliwe jest rozwiązanie istniejących problemów (każdy człowiek uwikłany jest w różne relacje i jego funkcjonowanie zależy od innych ludzi). I tak w ramach PAL „Aktywne Nadodrze, moje miejsce, mój dom” działania o charakterze środowiskowym obejmują takie inicjatywy integracyjne jak:
· W związku z obchodami Międzynarodowego Dnia Walki z Ubóstwem, wraz z partnerami, przeprowadzenie działań (w tym konkurs z nagrodami) mających na celu edukację społeczną na temat skutecznego pomagania – spotkania, konsultacje, prelekcje.
· Profilaktyka uzależnień – warsztaty dla rodziców i nauczycieli pogłębiające ich wiedzę na temat problemów związanych z nałogami dzieci i młodzieży.
· Wspólna impreza podsumowująca dla realizatorów PAL, uczestniczek i uczestników biorących udział w PAL
Klamrą spinającą całość Programu jest środowiskowa praca socjalna realizowana przez pracowników socjalnych ZTPS 7, której celem jest pomoc osobom, rodzinom i grupom w środowisku we wzmacnianiu lub odzyskaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie, poprzez pełnienie odpowiednich ról społecznych oraz tworzenie warunków umożliwiających osiągnięcie tego celu.